ویکی پاکوب:سیاستها و رهنمودها
از ویکی پاکوب
این صفحه نیاز به بازنگری و تطبیق آن با موضوعات کوهنوردی دارد. می توانید آن را ویرایش کنید یا در بحث آن شرکت کنید. برای شرکت در بحث بر روی پیوندواره بحث کلیک کرده در بحث شرکت کنید یا با + عنوان جدیدی در بحث ایجاد نمایید.
سعی بر این است که در اینجا سیاست هاو رهنود هایی را تعریف کنیم که به ویرایش بهتر ویکی پاکوب کمک کند.
در ویکی پاکوب سعی بر این است که برای ایجاد و تغییر این سیاستها و رهنمودها اجماع حاصل شود،امابا توجه به اینکه کاربران گوناگونی با علایق گوناگون و سطوح مختلف تجربه کوهنوردی می توانند درآن مشارکت کنند. پس در ابتدا باید بدانیم ویکی پاکوب چه چیزی نیست
سیاست فعلی ویکی پاکوب برابری همه کاربران است و همه چیز بر اساس آزادی فکر و اندیشه و نظر در حوزه کوهنوردی و طبیعت پیش میرود . این سیاست تا زمانی که رفتار کاربران آن باعث هرج و مرج نشود رعایت خواهد شد.خط قرمز ویکی پاکوب احترام به شان انسانی و حریم خصوصی افراد است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] سیاستهای اصلی
الزامی برای این که شما تمام سیاستهای ویکی پاکوب را قبل از این که شروع به ویرایش کنید خوانده باشید وجود ندارد. اما سیاستهایی که در زیر از آنها یاد میشود به قدری برای پروژهٔ ویکی پاکوب مهم هستند که هر چه زودتر آنها را بخوانید و درک کنید، بهتر است:
- ویکیپاکوب بر اساس اجماع کار میکند. در واقع اجماع یکی از روندهای ذاتی در ویکی است. (به ویکی پاکوب :اجماع نیز نگاه کنید.)
- ویکیپاکوب یک دانشنامه است. هدف ویکیپاکوب چیزی جز این یا فراتر از این نیست. به این ترتیب، هر مطلبی که با این هدف سازگاری ندارد، باید از ویکیپاکوب حذف شود.
- به سایر مشارکتکنندگان احترام بگذارید. مشارکتکنندگان ویکیپاکوب دارای نظرات گوناگونی در باره کوهنوردی هستند و با تجارب مختلف، و به همین تناسب، دیدگاههای مختلفی هم دارند. رمز موفقیت در یک کار مشارکتی برای این افراد، برخورد آمیخته با احترام با همدیگر است. (به ویکی پاکوب :فرهنگ شهروندی نیز نگاه کنید.)
- از قوانین حق نشر عدول نکنید. ویکی پاکوب یک دانشنامهٔ آزاد است که محتویات آن تحت مجوز مستندات آزاد گنو (GFDL) منتشر میگردند. وارد کردن مطالب در صفحات ویکی پاکوب که به نحوی که قوانین حق نشر را زیر پا بگذارد، امکان ایجاد یک دانشنامهٔ کاملاً آزاد را از ویکی پاکوب سلب میکند، و حتی ممکن است باعث مشکلات قانونی برای ویکی پاکوب بشود.
- از سوگیری پرهیز کنید. مقالات باید با دیدگاه غیر جانبدارانه نوشته شوند، و دیدگاههای مختلف را بیطرفانه و به طور متناسب مطرح کنند.
- فقط اطلاعاتی که از منابع قابل اعتماد به دست آوردهاید اضافه کنید. مقالات ویکی پاکوب باید از منابع استوار و قابل قبولی برخوردار باشند، و به این منابع باید به شیوهٔ درست ارجاع داده شود.
[ویرایش] مطالعهٔ بیشتر
برای این که با قوانین ویکی پاکوب بهتر آشنا شوید، ما به شما پیشنهاد میکنیم که به ترتیب زیر صفحات پیشنهادی را بخوانید.
- پنج رکن اصلی ویکی پاکوب که برای شروع ویرایش به دانستن آنها نیاز دارید.
- ویکیپاکوب:مجموعه قوانین سادهشده برای این که ۱۵ قانون اصلی را بیاموزید تا بعداً دچار مشکل نشوید.
- ویکیپاکوب:فهرست سیاستها برای این که با تمام سیاستهای ویکی به طور کامل آشنا شوید.
توجه کنید که هر یک از قوانین ویکی پاکوب در یکی از دو ردهٔ زیر قرار میگیرند:
سیاستهای ویکی پاکوب قوانینی هستند در نتیجهٔ توافق عمومی کاربران تعریف شدهاند و از تمام افرادی که در ویکی پاکوب ویرایش میکنند انتظار میرود از آنها تبعیت کنند.
رهنمودهای ویکی پاکوب قوانینی با سختگیری کمتر هستند که توافق عمومی بر آن است که از آنها در موارد مختلف تبعیت گردد.
[ویرایش] روند ایجاد سیاستها
در مورد بسیاری از سیاستها، از آنجا که اجرای آنها در تمام پروژهٔ ویکی پاکوب به یک صورت و با شرایط یکسان انجامشدنی است، سیاستها و رهنمودهای ویکی پاکوب (و بسیاری زبانهای دیگر) از ویکی پاکوب ی انگلیسی اقتباس میشوند. علت این امر آن است که تعداد کاربران ویکی پاکوب ی انگلیسی بیشتر از سایر ویکیها (به خصوص فارسی) است، و دیدگاههای مختلفی که دارند عملاً شامل دیدگاههای کاربران ویکی پاکوب فارسی میشود؛ به این ترتیب محصول ساعتها بحث و نهایتاً اجماع این گروه بزرگ کاربران، بهترین الگو برای سایر زبانهای پروژهٔ ویکی پاکوب هست.
در برخی موارد سیاستها، رهنمودها، یا شیوهنامههای ویکی پاکوب به طور جزئی یا کلی با ویکی انگلیسی تفاوت دارند. اینها مواردی هستند که توافق عمومی کاربران ویکی پاکوب بر آن بوده که به دلیل تفاوتهای اساسی (مانند تفاوت جهت و نحوهٔ نوشتار در فارسی و انگلیسی) امکان اقتباس از ویکی پاکوب ی انگلیسی وجود ندارد. در این موارد، روند تغییرات به صورتی که در زیر شرح داده میشود خواهد بود.
لازم است یادآوری شود که اقتباس قوانین ویکی پاکوب از ویکی پاکوب ی انگلیسی، اگرچه در بیشتر موارد انجام میشود، اجباری نیست. اگر کاربران ویکیپاکوب با طی روندی که در زیر به آن اشاره میشود، به توافق رسیدند که تغییری در بخشی از قوانین نسبت به آنچه در ویکی پاکوب ی انگلیسی تعریف شده، میتواند به رشد و پیشرفت ویکی پاکوب ی فارسی کمک کند، چنین تغییری قطعاً اعمال میشود.
تغییراتی که در سیاستهای ویکی پاکوب حادث میشود به طور کلی از یکی از سه منبع زیر منشا میگیرند:
- بر اساس عملی که در حال حاضر بیشتر کاربرهای ویکی (بدون وجود قانون) انجام میدهند، تعریف میشوند. توجه داشته باشید که این که یک کاربر روشی را استفاده میکند دلیل کافی برای این که این روش به یک سیاست ویکیپاکوب تبدیل شود نیست. در مقابل، ثبت روشی که تعداد زیادی از کاربرها استفاده میکنند، میتواند نقطهٔ آغازی برای یک سیاست جدید در ویکی پاکوب باشد.
- ابتدا به صورت یک پیشنویس در ویکی پاکوب پیشنهاد میشوند و بعد از این که دربارهٔ آنها اجماع حاصل شد، به عنوان یک سیاست رسمی شناخته میشوند. معمولاً این پیشنهادها برای تغییر یک قانون قبلی مطرح میشوند.
[ویرایش] تفاوت بین سیاستها، رهنمودها، انشاها و غیره
عنوان همهٔ صفحات فضای نام ویکیپاکوب با ویکیپاکوب: شروع میشود. بسیاری از صفحاتی که در فضای نام ویکیپاکوب قرار دارند، در یکی از دستههای زیر قرار میگیرند، اگرچه الزامی ندارد که تمام صفحات این فضای نام، در این دستهبندی جای داشته باشند.
- رهنمودها: صفحاتی هستند که محتوای آنها: (۱) اجرا شدنی (عملکردی) است (یعنی پیشنهاد میکند که عملی توسط ویرایشگران ویکی پاکوب انجام شود، یا از انجامش پرهیز شود) (۲) از طریق اجماع تصویب شده است. رهنمودها قوانین سختگیرانهای نیستند، و در اجرای آنها باید عقل سلیم رجوع کرد، و مواردی از استثنا نیز برای هر کدام از رهنمودها متصور است. تغییرات رهنمودها باید ابتدا در صفحهٔ بحث همان رهنمود پیشنهاد شوند و بعد از توافق عمومی، در خود رهنمود اعمال شوند، اگرچه تغییرات جزئی که مفهوم را تغییر نمیدهند، میتوانند مستقیماً در خود رهنمود اعمال شوند. وقتی در مورد لحن یا محتوای یک رهنمود چون و چرا پیش آمد، باید با بحث و مشارکت عمومی به نتیجه رسید، نه این که کل رهنمود را زیر سوال برد. این که برای حذف یک رهنمود رایگیری بشود رویکرد درستی نیست، چرا که رایگیری هیچ وقت جای اجماع و توافق عمومی را نمیگیرد.
- شیوهنامهها انواع خاصی از رهنمودها هستند که فقط به نحوهٔ نگارش و نامگذاری در مقالات ویکی پاکوب میپردازند.
- سیاستها: مانند رهنمودها هستند، فقط رسمیتر هستند و موارد استثنای کمتری برای آنها متصور است. مانند رهنمودها، تغییر سیاستها هم منوط به بحث قبلی در صفحهٔ بحث است. این که فردی بدون مشورت در صفحهٔ بحث یک سیاست، اقدام به تغییرات اساسی در محتوای آن بکند، به طور کلی پسندیده نیست.
- روندها: نحوهٔ انجام شدن کارهای مختلف در ویکی پاکوب هستند. به عنوان مثال، سیاست حذف مقالات روند حذف مقالات در ویکی پاکوب را توضیح میدهد.
- پیشنهادها: شامل رهنمودها، سیاستها و روندهایی میشوند که هنوز در مورد این که توافق عمومی برای اجرای آنها وجود دارد، قطعیت حاصل نشده است. ویرایش پیشنهادها در راستای بهبود آنها کاری مفید است، اگرچه در موارد کلی بهتر است این ویرایشها قبلاً در صفحهٔ بحث آن پیشنهاد بررسی شده باشند.
- پیشنهادهای قدیمی: پیشنهادهایی که بعد از مدتی، به هر دلیل، بحث در مورد آنها ادامه پیدا نکرده است. گاهی این پیشنهادها مربوط به روندهایی میشوند که دیگر در ویکی پاکوب اجرا نمیشوند.
- پیشنهادهای رد شده:پیشنهادهایی هستند که نتیجهٔ بحث دربارهٔ آنها به نفع اجرایی نشدن آنها بوده است، یا این که توافق عمومی در مورد آنها حاصل نشده است. اگر لزومی به دوباره مطرح کردن آنها باشد، به طور کلی بهتر است که موضوع از نو و با دیدگاهی دیگر (بهتر) نوشته شود، تا این که پیشنهاد قدیمی دوباره به بحث گذاشته شود.
- راهنماها: صفحات آموزندهای هستند که به کاربران ویکی پاکوب میآموزند که چه طور کارهای مختلف را انجام بدهند. تفاوت راهنماها با رهنمودها در این است که راهنماها به نحوهٔ انجام دادن یک کار اشاره دارند، اما رهنمودها به این نکته میپردازند که چه زمانی و چرا باید یک کار انجام بشود.
- انشاها: صفحاتی هستند که نه عملکردی هستند، نه آموزنده. این که در مورد آنها اتفاق نظر وجود دارد یا ندارد از اهمیت کمی برخوردار است. انشاهای ویکی پاکوب معمولاً به طور گسترده تبلیغ نمیشوند (در صورتی که رهنمودها و سیاستها میشوند) و لازم نیست که قبلاً پیشنهاد شوند تا در موردشان نظر داده شود. نویسندگان آنها باید همواره این نکته را در نظر داشته باشند که نظرات و راهکارهایی که در انشا پیش میکشند خطاب به همهٔ کاربران ویکی پاکوب نیست. اگر نمیخواهید که انشایی که نوشتید، توسط دیگران ویرایش شود، آن را در فضای نام ویکی پاکوب قرار ندهید، بلکه به زیرصفحهای برای صفحهٔ کاربری خود منتقل کنید. دست آخر این که این تصور که هر صفحهای در فضای نام ویکی پاکوب که نه رهنمود است و نه سیاست، لزوماً یک انشا است، تصور اشتباهی است. این گونه صفحات ممکن است در دستهبندیهای دیگری (مثلاً ویکیپروژهها) بگنجند.
[ویرایش] سیاستها چگونه اجرا میشوند؟
شما یک ویرایشکنندهٔ ویکی پاکوب هستید! ویکی پاکوب سردبیر ندارد، و بین ویرایشگرهای آن هم رابطهٔ بالا به پایین وجود ندارد. بنابر این، ویرایشگران ویکی پاکوب با ویرایش و اصلاح ظاهر و محتوای مقالات ویکی پاکوب سیاستهای آن را اجرا میکنند. مشارکتکنندگان ویکی پاکوب ، هم نویسنده و هم ویراستار مقالات هستند.
بنا بر این، ویرایشگران ویکی پاکوب ، چه از طریق اصلاح مقالات، و چه از طریق مشارکت در بحثها و غیره، باعث اجرایی شدن سیاستهایی ویکی پاکوب میشوند. برخی سیاستهای مانند سیاستهایی که با ویکی پاکوب :خرابکاری در ارتباط هستند، توسط مدیران ویکی پاکوب اجرا میشوند. همچنین برخی از امکانات نرمافزار مدیاویکی که سوء استفاده از آنها میتواند ویکی پاکوب را در معرض خرابکاریهای جدی قرار دهد، فقط توسط مدیران قابل استفاده است، مانند حذف صفحات یا قفل کردن آنها. (مدیران ویکی پاکوب ، افرادی هستند که تجربهٔ بیشتری در ویرایش در ویکی پاکوب دارند، و از طرق سایر کاربران ویکی پاکوب برای برخورداری از اختیارات مدیریتی انتخاب شدهاند و مورد اعتماد قرار گرفتهاند.)
