ویکی پاکوب چه چیزی نیست
از ویکی پاکوب
الگو:سیاست الگو:این سیاست در یک نگاه
نکته: با اینکه این صفحه به منظور ثبت سیاستهایی است که قویاً تصویب شدهاند ولی ممکن است مطالب آن تغییر کنند. اگر در طول یک گفتگو میخواهید بخشی از آن را نقل کنید، حتماً آخرین نسخه را بخوانید.
[ویرایش] سبک نگارش
[ویرایش] ویکیپاکوب دانشنامه روی کاغذ نیست
عملاً هیچ محدودیتی در تعداد موضوعاتی که میتوان در این دانشنامه نوشت وجود ندارد. تنها چند محدودیت مانند اثباتپذیری وجود دارد که در این صفحه توضیح داده خواهند شد.
ممکن است طولانی بودن یک مقاله برای برخی از کاربران که از اینترنت شمارهگیر الگو:انگلیسی استفاده میکنند محدودیت به شمار برود. این مسأله به خوانا بودن مقالات نیز لطمه میزند. تقسیم کردن یک مقاله به چندین مقاله و نوشتن خلاصهای از مطالب در مقالهٔ اصلی و پیونددهی به مقالههای دیگر، راهی طبیعی برای رشد یک موضوع است. در دانشنامههای مکتوب برخی از موضوعات به صورت کوتاه و با مقالههای ایستا ارائه میشوند اما در ویکیپاکوب به دلیل عدم استفاده از کاغذ میتوان مقالههای کاملتر و طولانیتری نوشت، پیوندهای بسیار بیشتری گذاشت و هر موضوع را در جای خود به طور کامل توضیح داد.
همچنین این قابلیت به معنای آن است که دیگر لازم نیست یک مقاله را به مقالهٔ مشابهش که معروفتر است بازگردان کرد. بخش «جستارهای وابسته» به این منظور گنجانده میشود تا خوانندگان را به دیگر اطلاعات مربوط به یک موضوع رهنمون سازد.
[ویرایش] کلیّات
[ویرایش] ویکیپاکوب فرهنگ لغت نیست
ویکیپاکوب یک فرهنگ لغت نیست. مقالههای ویکیپاکوب نباید شامل موارد زیر باشند:
- معنی واژهها. خواهشمندیم برای مقالههایی که تنها معنای یک اصطلاح را توضیح میدهند ورودی نسازید. مقالههای ویکیپاکوب معمولاً باید با تعریفی خوب آغاز شوند. اگر به مقالهای برخورد کردید که چیزی بیش از تعریف معنای یک واژه نبود، بکوشید تا اطلاعات بیشتری در آن بگنجانید و آن را به سطح یک مقالهٔ دانشنامهای برسانید. یکی از استثناهای این قانون مقالههایی هستند که دربارهٔ معانی فرهنگی یک عدد بحث میکنند.
- فهرست معنای واژهها. با اینحال در ویکیپاکوب صفحههایی به نام ابهامزدایی وجود دارند که شامل راهنمای معانی مختلف یک واژه هستند. همچنین صفحاتی وجود دارند که شامل فهرستی از واژههای فنی مربوط به یک رشته میباشند.
- راهنمای استفاده یا فرهنگ امثال و اصطلاحات عامیانه. ویکیپاکوب علاقهای به توضیح چگونگی استفاده از واژهها یا اصطلاحات ندارد. ما نمیخواهیم در اینجا به مردم بگوییم که چطور صحبت کنند. هر چند ممکن است در یک مقاله لازم باشد تا طرز استفادهٔ یک واژه برای تمایز بین معانی مختلف آن در نظریات یا ملل مختلف توضیح داده شود.
[ویرایش] ویکیپاکوب جای انتشار تحقیقات دست اول نیست
ویکیپاکوب جای نشر افکار و تحلیلهای شخصی نیست. خواهشمندیم از ویکیپاکوب برای هیچکدام از موارد زیر استفاده نکنید:
- نقدهای تحلیلی. زندگینامهها و گزارش برنامه ها و مقالاتی که دربارهٔ تاریخ کوهنوردی هستند دانشنامهای تلقی میشوند. اما تحلیلهای انتقادی یک صعود به شرطی در ویکیپاکوب قابل طرح هستند که ریشهٔ مستقیم در نگرشهای مختلف گروههای متخصص خارج از ویکیپاکوب داشته باشند.
- بلاگها یا تألیفات شخصی که بیان کننده نظرات شخصی شما راجع به موضوعی خاص هستند. وظیفهٔ ویکیپاکوب گردآوری دانش کوهنوردی به فارسی است. ویکیپاکوب وسیلهای برای تبدیل نظرات شخصی به دانش کوهنوردی نیستند. در شرایط بسیار خاص که نظرات یک شخص به حدی مهم باشند که قابل بحث به نظر برسند بهتر است دیگران چیزی دربارهٔ آن بنویسند. مقالههای شخصی مربوط به ویکیپاکوب را میتوانید روی وبگاه متا پیدا کنید.
- نظرات مربوط به مسائل روز کوهنوردی یکی از موارد خاص مورد پیشین است. هر چند این گونه مسائل باعث تحریک احساسات شده و بعضی از مردم را وسوسه میکنند تا روی تریبون سخنرانی بروند ولی ویکیپاکوب محیط مفیدی برای این کارها نیست. مقالهها باید آنقدر متعادل شوند تا بتوان مطالب مربوط به مسائل روز را در منطقیترین شکل ممکن در آنها گنجاند. همچنین، نویسندههای ویکیپاکوب نباید مقالههایی بنویسند که به سرعت منسوخ شوند.
- تالار گفتگو. خواهشمندیم تلاش کنید تا ویکیپاکوب همچنان یک دانشنامه باقی بماند. میتوانید با همکاران خود در صفحههای بحث خودشان گفتگو کنید. مشکلات مربوط به یک مقاله را هم در صفحهٔ بحث همان مقاله پیگیری کنید، ولی خواهش میکنیم بحثها را به داخل صفحهٔ اصلی مقالهها نکشانید. پروژههای تازهپای متعددی وجود دارند که از یک ویکی برای بحث و گفتگو استفاده میکنند.
[ویرایش] ویکیپاکوب منبر نیست
ویکیپاکوب تریبون سخنرانی یا وسیلهای برای تبلیغات حزبی یا عقیدتی یا گروهی و باشگاهی نیست. بنابراین محتوای ویکیپاکوب نباید شامل موارد زیر باشند:
- هر گونه تبلیغات یا جانبداری ار فرد با گروه با باشگاه یا هیئت یا ارگان رسمی یا غیر رسمی. البته بدیهی است که یک مقاله میتواند تا زمانی که اصل دیدگاه بی طرفانه رعایت شود تنها به گزارش کردن این گونه موارد بپردازد. شما میتوانید برای بیان دیدگاههای خود راجع به یک موضوع یک وبنوشت بسازید و مردم را متقاعد کنید که دیدگاه شما درست است. ویکیپاکوب برای بیان عقاید ساخته نشده بلکه برای بیان حقایق ساخته شدهاست.
- تبلیغ برای خود. شما آزادید تا دربارهٔ خود یا پروژههایی که در آنها شرکت دارید بنویسید. اما به یاد داشته باشید که استانداردهای ویکیپاکوب روی مقالهٔ شما اعمال میشوند. یکی از این استانداردها دیدگاه بیطرفانهاست که در مورد این نوع مقالهها بسیار سختگیر است. ساخت پیوندها و ارجاعهای زیاد به خودزیستنامهها (اتوبیوگرافیها) نیز قابل قبول نیست.
- تبلیغات بازرگانی. مقالههایی که دربارهٔ شرکتها و محصولات میباشند به شرطی قابل قبول هستند که از دیدگاه بیطرفانه و به دور از تعصب نوشته شوند. همچنین تمام نامهای این گونه مقالهها باید از نظر شخص ثالث قابل اثبات باشند، در نتیجه مقالههایی که دربارهٔ یک تعمیرگاه بسیار کوچک یا شرکتهای محلی هستند قابل قبول نمیباشند. پیوندهای بیرونی به سازمانهای بازرگانی تنها به شرطی قابل قبول هستند که ربطی به مطالب گفته شده در مقاله داشته باشند. به یاد داشته باشید که ویکیپاکوب در پی تائید هیچ تجارتی نیست و برنامهای برای آشناسازی مردم با آنها را ندارد.
[ویرایش] ویکیپاکوب یک وبگاه آینه یا انباری برای پیوندها، تصاویر و پروندههای صوتی-تصویری نیست
ویکیپاکوب یک وبگاه آینه یا انباری برای پیوندها، تصاویر و پروندههای صوتی-تصویری نیست. تمام مطالب و پروندههایی که به ویکیپاکوب فرستاده میشوند، بدون هیچ رحمی ویرایش میشوند تا شرایط لازم برای دانشنامهای بودن را به دست آورند. هر گونه مطلبی که به ویکیپاکوب ارسال میشود، تحت قانون GNU FDL قرار گرفته و اجازهٔ استفادهٔ آزاد از آن وجود خواهد داشت. مقالههای ویکیپاکوب نباید صرفاً شامل موارد زیر باشند:
- مجموعهای بزرگ از پیوندهای بیرونی یا دستهبندیهای اینترنتی. اضافه کردن یک یا چند پیوند بیرونی مفید که با مطلب مقاله در ارتباط است، هیچ ایرادی ندارد اما ایجاد فهرستهای طولانی از این گونه پیوندها باعث میشود که مقالهها کوتاه شده و از هدف اصلی ویکیپاکوب دور بیفتند. هنگام ویرایش مقالههایی که دربارهٔ موضوعاتی هستند که وبگاههای هواداری زیادی دارند، تنها به ذکر وبگاه اصلی هواداران کفایت کنید.
- مجموعهای بزرگ از پیوندهای داخلی. البته این مورد شامل صفحههای ابهامزدایی و فهرستهای ساختیافته که برای سازماندهی مقالهها به کار میروند نمیشود.
- مجموعهای از مطالبی که از قلمروهای عمومی و دیگر منابع گردآوری شدهاند. این مطالب شامل این موارد هستند : متن کامل یک کتاب یا کد منبع یک برنامه، اسناد تاریخی اصل، نامهها، قوانین، اعلامیهها و دیگر مطالب منبع که تنها در صورتی مفید هستند که در شکل اصلی و جملهبندی بدون تغییر ارائه شده باشند. هرگونه رونوشت از منابع مبدأ (از جمله جدولهای ریاضی، نجومی ویا کدهای منبع) باید به ویکینبشته فرستاده شود. استفاده از مطالب منابعی که در قلمروی عمومی قرار دارند (مانند ویرایش ۱۹۱۱ دایرةالمعارف بریتانیکا) و اضافه کردن آنها به مقاله هیچ ایرادی ندارند.
- مجموعهای از تصاویر و پروندههای صوتی و تصویری که مقالهای برای آنها وجود ندارد. اگر میخواهید تصویری را به ویکیپاکوب اضافه کنید، ابتدا مطالب دانشنامهای آن را فراهم کنید سپس تصویر را در آن بگنجانید. همچنین سعی کنید آن را به ویکیانبار بفرستید. اگر یک تصویر از منبعی که در قلمروی عمومی روی یک وبسایت قرار دارد آورده شده باشد آن را در ویکیپاکوب:فهرست تصاویر بدون مقاله یا ویکیپاکوب:منابع تصویر موجود در قلمرو عمومی هم قرار دهید.
[ویرایش] ویکیپاکوب یک میزبان رایگان، وبنوشت، فراهمکنندهٔ فضای وب و یا وبگاه ارتباطات اجتماعی نیست
نباید وبگاه، وبنوشت یا ویکی شخصیتان را بر روی ویکیپاکوب میزبانی کنید. صفحههای ویکیپاکوب نباید شامل موارد زیر باشند:
- صفحههای شخصی. هر ویکینویس دارای صفحهٔ کاربری مخصوص به خود است، اما از این صفحهها تنها برای نمایش اطلاعات مربوط به کار در دانشنامه استفاده میشود. اگر قصد ساخت یک وبگاه شخصی یا وبنوشت را دارید، از یکی از فراهمکنندههای رایگانی که در اینترنت وجود دارند استفاده کنید. صفحههای کاربری نباید جایی برای برقرای ارتباط اجتماعی با دیگران باشد، بلکه بهتر است بنیانی برای همکاری مؤثر با دیگران باشد.
- انبار ذخیرهٔ پروندهها. خواهش میکنیم تنها پروندههایی را به ویکیپاکوب بار کنید که در مقالههای دانشنامهای مورد استفاده قرار گیرند؛ در غیر این صورت این پروندهها حذف خواهند شد. اگر تصاویر اضافی دیگری دارید، آنها را به ویکیانبار بفرستید تا بتوان از طریق ویکیپاکوب به آنها پیوند زد.
اگر میخواهید از فناوری ویکی برای پروژهٔ چندنفرهٔ دیگری استفاده کنید میتوانید به وبگاههایی مراجعه کنید که فضای رایگان یا اجارهای فراهم میکنند. همچنین میتوانید نرمافزار ویکی را روی میزبان شخصی خود نصب کنید.
[ویرایش] ویکیپاکوب مجموعهای از اطلاعات درهم و برهم نیست
ویکیپاکوب مجموعهای از اطلاعات درهم و برهم نیست. اینکه مطلبی ۱۰۰٪ درست باشد دلیلی بر آن نیست که برای ویکیپاکوب مفید باشد. هر چند هنوز هم بر سر شرایط دانشنامهای بودن بسیاری از ورودیهای مختلف ویکیپاکوب اختلاف نظر وجود دارد ولی اجماع کنونی بر این است که ویکیپاکوب نباید شامل موارد زیر باشد:
- فهرست پرسشهای رایج (FAQ). مقالههای ویکیپاکوب نباید فهرستی از پرسشهای رایج یا FAQ باشند. به جای آن میتوان مطالب مربوط به پرسشها را به صورت جملههای خبری رایج در مقالهها و به صورت بیطرف نوشت.
- فهرست یا انبار موضوعات نامربوط به هم مانند نقل قولها، کلمات قصار و یا اشخاص (حقیقی یا خیالی). با اینحال داشتن فهرست برای ورودیهای مشهور مانند فهرست چهارده فله هشت هزار متری به دلیل وجود ارتباط موضوعی هیچ ایرادی ندارد. همچنین در ویکیپاکوب جدولها و اطلاعات جدولبندیشدهای وجود دارند که برای ارجاع سریع به کار میروند.
- راهنمای سفر. مقالهای که دربارهٔ دماوند نوشته میشود باید شامل موارد برجستهٔ این فله نظیر ارتفاع قله و مختصات جغرافیایی باشد و نه خاطرات شما از گرانی کرایه یا شلوغی پناهگاه جنوبی بارگاه سوم.
- یادبود. ویکیپاکوب جای بزرگداشت دوستان و آشنایان فوت شده نیست. مقالههای دانشنامهای باید به جز علاقهٔ شخصی شما، دلیلی برای مشهور نشان دادن افراد داشته باشند.
- شجرهنامه یا دفتر تلفن. مقالههای زندگینامهای باید تنها دربارهٔ افرادی که به نوعی شهرت، موفقیت و یا احتمالاً بدنامی رسیدهاند باشد. یکی از معیارهای شهرت این است که ببینیم آیا یک شخص در منابع بیرونی متعددی معرفی شدهاست یا خیر. افرادی که از شهرت کمتری برخوردار هستند را میتوان در مقالههای دیگر نام برد.
- راهنمای اینترنت. مقالههای ویکیپاکوب نباید صرفاً به توضیح ماهیت، ظاهر و خدمات یک وبگاه بپردازند بلکه باید آن وبگاه را به شکلی دانشنامهای توضیح داده، موفقیتهای آن را ذکر کنند، تأثیرات یا برجستگی تاریخی آن را شرح دهند و با اینکار موجب شوند تا ویکیپاکوب همچنان به عنوان بهروزترین منبع مرجع جهان شناخته شود.
- خلاصهٔ داستان. مقالههای ویکیپاکوب نباید صرفاً خلاصهای از یک اثر داستانی باشند بلکه باید این ذکر خلاصه را به همراه تحلیل (با منبع) اثر که به ذکر جزئیات دستاوردهای آن اثر و تأثیرات تاریخی آن میپردازد آورد. همچنین میتوان این خلاصهها را در مقالههای سریالی گنجاند.
[ویرایش] ویکیپاکوب گوی بلورین نیست
ویکیپاکوب مجموعهای از گفتهها و تفکرات غیر قابل اثبات نیست. تمام مقالههایی که واقعهای را پیشبینی میکنند باید قابل اثبات باشند و زمینهٔ موضوعی آنها به قدری گسترده باشد که بتوان دربارهٔ آنها به اندازهٔ واقعهای که اتفاق افتاده نوشت.
[ویرایش] ویکیپاکوب سانسور شده نیست
ممکن است که ویکیپاکوب دارای مطالبی باشد که برخی از خوانندگان آنها را قابل اعتراض و توهینآمیز تلقی کنند. هر کس که بتواند ویکیپاکوب را بخواند، میتواند آن را ویرایش هم بکند. تغییرات اعمال شده بدون هیچگونه ارزیابی به سرعت نمایش داده میشوند، در نتیجه ویکیپاکوب نمیتواند ضمانت بدهد که مقالهها و تصاویر برای همهٔ کاربران خوشآیند بوده و یا موافق مرامها و مقررات اجتماعی یا مذهبی خاصی باقی بمانند. با اینکه مطالب غیرمربوط (همچون پیوندهای نامناسب به وبگاههای هراس انگیز) به سرعت حذف میشوند، ممکن است برخی از مقالهها دارای متن، تصویر یا پیوند قابل اعتراض باشند که از این میان میِتوان مقالههای جنسی را نام برد. این نوع مقالهها یا تصاویر به شرطی حذف نمیشوند که هیچکدام از سیاستهای کنونی (به ویژه سیاست دیدگاه بیطرف) را زیر پا نگذارند.
ر.ک ویکیپاکوب:بیحرمتی، سانسور
[ویرایش] جامعهٔ ویکیپاکوب
[ویرایش] ویکیپاکوب میدان جنگ نیست
از هر کاربری انتظار میرود که با دیگران مؤدبانه، با آرامش و همراه با روح همکاری رفتار کند. به کسانی که نظرات ناموافقی با شما دارند توهین و اذیت نکنید و آنها را نترسانید. به جای این کار با هوشمندی به قضیه نگاه کنید و گفتگویی مؤدبانه را آغاز کنید. صرف اینکه رفتار یک کاربر نسبت به شما همراه با بیادبی، عدم حفظ آرامش، عدم همکاری، توهینآمیز، اذیتکننده و یا ترسبرانگیز است، عذر موجهی برای انتقام شما از او و به روش او تلقی نمیشود. در این گونه موارد یکی از این دو کار را انجام دهید: ۱- تنها به واقعیات مطرحشده پاسخ دهید و مطالب توهینآمیز آن را ندیده بگیرید. ۲- کل پیغام توهینآمیز را نادیده انگارید.
اگر از ادامهٔ یک درگیری به ستوه آمدهاید، به مراحل حل اختلاف متمسک شوید. همیشه کاربرانی هستند که به میانجیگری و حل اختلافات بین دیگران علاقه دارند.
مقالهها را تنها برای اثبات یک نکته ساخته یا ویرایش نکنید. از ویکیپاکوب برای اعمال تهدیدهای قانونی یا غیره بر علیه خود ویکیپاکوب، ویکیپاکوبنویسان یا موسسان ویکی پاکوب استفاده نکنید؛ ابزارهای دیگری برای گفتگو دربارهٔ مسائل حقوقی وجود دارند. ما تهدیدها را تحمل نکرده و دسترسی متخلفان را خواهیم بست.
[ویرایش] ویکیپاکوب تمرین آنارشیسم نیست
محیط ویکیپاکوب باز و آزاد است اما در شرایطی که این آزادیها در جهت مخالف هدف ویکیپاکوب قرار گیرند، محدود میشوند. به همین دلیل ویکیپاکوب تالاری برای گفتگوی آزاد نیست. این واقعیت که ویکیپاکوب پروژهای باز و خودمختار است به معنای آن نیست که هدف آن کشف قابلیت زیست جوامع آنارشیست است. هدف ما ساخت یک دانشنامهاست نه آزمایش محدودیتهای آنارشیسم. ر.ک ساختار قدرت (در وبگاه فراویکی به زبان انگلیسی).
[ویرایش] ویکیپاکوب تمرین دموکراسی نیست
ویکیپاکوب تمرین دموکراسی یا هرگونه نظام سیاسی دیگر نیست. نخستین شیوهٔ رسیدن به اجماع در آن، گفتگو است و نه رأیگیری. در شرایط مشکل برای رسیدن به اجماع نظرسنجی میشود ولی این نظرها باید با احتیاط استفاده شوند و به عنوان رأی قطعی تلقی نشوند.
[ویرایش] ویکیپاکوب تمرین ساخت قانون نیست
ویکیپاکوب جایی برای مباحثهٔ حقوقی نیست. قوانین تنها برای آسانتر کردن کارها هستند و به عنوان هدف جامعهٔ ویکیپاکوب تلقی نمیشوند. ما باید به طور کلی از انبوهی دستورالعملها خودداری کنیم. خطای متناوب در ارسال هرچیزی مانند یک نظر یا نامزد ساختن دلیلی برای ابطال آن پست نیست. بکوشید تا روح قانونها، سیاستها و راهبردها را درک کنید، نه اینکه به متن آنها اکتفا کنید. اختلافات باید از طریق گفتگو برای رسیدن به اجماع حل شوند، نه با محکم چسبیدن به متن قوانین و سیاستها.
[ویرایش] برای هنگامی که سرگردان شدید
هنگامی که نمیدانید چه مطالبی را باید و چه مطالبی را نباید در یک مقاله بنویسید، خود را به جای کاربری دیگر قرار دهید و ببینید اگر جای او بودید انتظار داشتید چه مطالبی را تحت عنوان مقالهٔ مورد نظر در یک دانشنامه ببینید. با اینکه صفحهٔ ویکیپاکوب:رایگیری برای حذف و صفحههای زیر آن جزو سیاستهای رسمی ویکیپاکوب نیستند ولی میتوانند به عنوان بایگانی مطالبی که نباید در دانشنامه قرار گیرند عمل کنند.
اگر فکر میکنید که در یک مورد خاص، یکی از قوانین فوقالذکر نقض شدهاست، یکی از کارهای زیر را انجام دهید:
- تغییر مطالب مقاله (ویرایش عادی)
- تغییر صفحه به یک بازگردان (با حفظ تاریخچه)
- نامزد کردن صفحه برای حذف به شرطی که طبق مفاد صفحهٔ سیاست حذف شرایط لازم برای این کار را داشته باشد. برای آگاهی از نوع مشارکتهایی که معمولاً در معرض حذف قرار میگیرند، به طور منظم به این صفحه مراجعه کنید.
- تغییر قوانین این صفحه پس از اینکه ویکیپاکوبنویسان بعد از گفتگوهای لازم در صفحهٔ بحث همین مقاله به اجماع برسند. در هنگام اضافه کردن نکات جدید، دقت کنید تا منظور خود را به طور کاملاً روشن و همراه مثالهای متناقض ولی موجود ارائه کنید.
[ویرایش] صفحهٔ کاربری چه چیزی نیست
- مقالهٔ اصلی: ویکیپاکوب:صفحههای کاربری
بسیاری از سیاستهایی که در بالا گفته شد دربارهٔ صفحهٔ کاربری شما هم صدق میکنند. صفحهٔ کاربری، صفحهٔ خانگی یا وبنوشت نیست. از همه مهمتر اینکه صفحهٔ کاربری شما برای شما نیست. بلکه بخشی از ویکیپاکوب حساب میشود و تنها به این منظور ساخته شده تا همکاری ویکیپاکوبنویسان بالا برود، نه اینکه ابزاری برای تبلیغ شخصی باشد. جزئیات بیشتر را در راهنمای صفحههای کاربری بخوانید.
